مراغه

مراغه در دوران پیش از اسلام هم آباد بوده و در برخی از کتاب ها به عنوان دومین شهر بزرگ آذربایجان پس از اردبیل ذکر شده است. در سال ۲۲ هجری قمری مغیره این شعبه مراغه را فتح کرد و مروان ابن محمد به هنگام بازگشت از جنگ مغان و گیلان به سال ۱۲۳ هجری قمری بناهایی در آن ساخت در سال ۲۲۱ هجری قمری در جنگ افشین با بابک خرم دین مراغه عنوان مقر زمستانی افشین را داشت در اواخر قرن سوم و اوایل قرن چهارم هجری مدتی مرکز حکومت ساجیان بود. در سال ۴۲۰ هجری قمری ترکان غزنوی به مراغه رسیدند و در سال ۴۴۶ هجری قمری مراغه جزء قلمرو سلاجقه محسوب می شد. همچنین در سال ۶۲۸ هجری قمری مراغه به تصرف سپاهیان مغول درآمد و در سال ۶۵۶ هجری قمری مرکز فرمانروایی هولاکوخان شد که در این دوره با تدابیر خواجه نصیر الدین طوسی به اوج عظمت و شکوه خود رسید خواجه نصیر با همکاری تنی چند از دانشمندان دیگر رصد خانه مراغه را تأسیس کرد. در سال ۱۱۴۶ هجری قمری در دوره عبد العزیز پاشا مراغه در تصرف دولت عثمانی بود. نادر شاه افشار عثمانیان را رصدخانه جدید در محل رصدخانه قدیم در میاندوآب برکنار رود جغتو شکست داد و مراغه را تصرف کرد. مراغه با ۲۷۵، ۱۶۲ نفر جمعیت (۱۳۹۰) ، دومین شهر بزرگ استان آذربایجان شرقی میباشد. رودخانه پر آب و زیبای صوفی چای که در ۴۰ کیلومتری شمال خاوری مراغه از کوهستان سهند سرچشمه میگیرد از میان شهر مراغه که در دامنه جنوبی این کوهستان قرار گرفته عبور می کند. فاصله آن تا تبریز از طریق بزرگراه تبریز - مراغه حدود ۱۴۰ کیلومتر است و همچنین خط آهن تهران - تبریز از این شهر عبور میکند. بنای ساختمان ایستگاه راه آهن مراغه در سال ۱۳۳۶ خاتمه یافت فاصله هوایی آن تا تهران ۴۸۹ کیلومتر می باشد. همچنین فرودگاه محلی سهند در جنوب مسیر راه مراغه بناب قرار دارد و پروازهای روزانه و هفتگی از این فرودگاه انجام می شود. منطقه فسیلی مراغه که به بهشت فسیلی مراغه نیز شهرت دارد دارای فسیل هایی عظم الجثه از حدود ۴ تا ۸ میلیون سال پیش است. و تا کنون حفاری ها و بررسی های زیادی توسط دیرین شناسان ایرانی و سایر کشورهای جهان در آن صورت گرفته است. این منطقه در سال ۱۳۸۳ به عنوان اثر ملی طبیعی، به ثبت رسیده و تحت حفاظت ویژه سازمان حفاظت محیط زیست قرار دارد. مساحت آن به بیش از ۵۰۰،۱۲ هکتار می رسد و در حوالی روستاهای کرج آباد کویران کرمجان شلیلوند و رودخانه مردق چای واقع شده است.

← تاریخی و معماری
● رصدخانه مراغه
● گنبد سرخ مراغه
● گنبد کبود (آرامگاه مادر هولاکوخان)
● گنبد غفاریه
● برج مدور
● معبد خورشید (مهر) مراغه
● یخچال تاریخی مراغه
● مسجد جامع شیخ بابا و ستون سنگی آن
● مسجد ملارستم
● مسجد ملا معزالدین
● آرامگاه آقالار
● آرامگاه اوحدی مراغه‌ای

← طبیعی و زمین‌شناسی
● غار کبوتر (هامپوئیل)
● دریاچه سد علویان
● منطقه فسیلی مراغه
● چشمه‌ها و آب‌های معدنی مراغه
● آب گرم و آب معدنی مراغه
● مناطق کوهستانی و طبیعت اطراف شهرستان

← فرهنگی و موزه‌ها
● موزه مراغه
● موزه سنگ‌نگاره‌ها
● موزه و نگارخانه کلیسای هوانس
● کلیسای هوانس مقدس

← گردشگری علمی و تاریخی
● رصدخانه تاریخی مراغه (یکی از مهم‌ترین مراکز علمی جهان در دوره ایلخانی)
● منطقه فسیلی مراغه (از مهم‌ترین سایت‌های دیرینه‌شناسی ایران)

● آذرشهر
● اسکو
● اهر
● بستان آباد
● بناب
● تبریز (پایتخت)
● جلفا
● چاراویماق
● خدا آفرین
● سراب
● شبستر
● عجب شیر
● کلیبر
● مرند
● ملکان
● میانه
● هریس
● هشترود
● ورزقان