اگر چه شهرت شهر قم از دوره بعد از اسلام است، ولی پاره ای شواهد و مدارک از قدمت شهر مزبور حکایت دارد و تاریخ پیدایش آن را به روزگار بس دورتری می رساند ابوموسی اشعری در سال ۲۳ هجری قمری آن را فتح کرد مامون خلیفه عباسی سردار خود علی ابن هشام را به سرکوبی اهالی شهر که از دادن خراج خودداری می کردند، فرستاد. وی با روی شهر را ویران کرد و مال فراوانی از مردم گرفت. در زمان معتز بار دیگر مردم قم سر به شورش برداشتند و خلیفه این قیام را به شدت سرکوب کرد.
حضرت فاطمه معصومه (س) دختر امام موسی کاظم (ع) در سال ۲۰۱ هجری قمری (۱۹۵ خورشیدی) در سر راه خود به مشهد در قم بیمار شد و وفات یافت و در همانجا در باغی به نام بابلان مدفون گردید و بدینسان شهر قم به یکی از شهرهای زیارتی و مقدس شیعیان مبدل گردید.
شهر قم مرکز استان قم می باشد که مرکز تنها شهرستان آن و بزرگ ترین شهر استان به شمار می رود. رودخانه قمرود این شهر را به دو بخش خاوری و باختری تقسیم کرده و تقریباً در تمام طول شهر قم جریان دارد.
مساحت شهر قم تقریباً ۹۵ کیلومتر مربع می باشد. ضمناً ایستگاه راه آهن شهر قم تقریباً در مرکز شهر واقع شده و فقط قطارهایی که قصد توقف در قم را دارند از آن عبور می کنند و بقیه قطارها با استفاده از خط کمربندی شهر را دور می زنند.

● آستان مقدس حضرت معصومه (س) : این بنای با شکوه در مرکز شهر قم واقع شده و تاریخ بنای آن به قرن سوم هجری قمری باز می گردد. همچنین بین سالهای ۴۶۵-۴۲۹ هجری قمری توسط امیر ابوالفضل عراقی (وزیر طغرل) در عهد سلجوقیان تجدید بنا شد. فتحعلیشاه قاجار دومین پادشاه سلسله قاجار به شهر قم و آستانه مبارکه و مقدسه حضرت معصومه (س) توجهی خاص مبذول داشت چنان که بیشتر تزئینات و بیوتات فعلی متعلق به آن دوره می باشد.
● بازار قم : در مرکز شهر قم در حاشیه شمالی خیابان طالقانی و در حد فاصل خیابان های عمار یاسر و ۱۹ دی بازار بزرگ قم واقع شده است. این مجموعه متشکل از راسته بازار، سراها، تیمچه ها و چهار سوق می باشد. قدمت تیمچه بزرگ آن به سال ۱۳۰۱ هجری قمری بر می گردد که توسط معمار باشی اجرا شده است. در حال حاضر از بازار قدیم شهر قم دو بخش به نام بازار کهنه و بازار نو پابرجا مانده و هر کدام تقریباً یک کیلومتر طول دارد.
● خانه امام خمینی (ره) : در محله قدیمی یخچال قاضی در ضلع شمالی خیابان معلم در شهر قم واقع شده. خانه حضرت امام خمینی (ره) در سال ۱۳۷۵ شمسی به ثبت سازمان میراث فرهنگی و گردشگری درآمده است. این خانه در حدود سال ۱۳۳۵ شمسی توسط حضرت امام خمینی (ره) خریداری شد و تا سال ۱۳۴۲ ایشان در آنجا زندگی می کردند.
● دریاچه حوض سلطان : این دریاچه در حاشیه شرقی آزادراه قم - تهران در فاصله ۳۳ کیلومتری شهر قم با مساحتی حدود ۱۰۶ کیلومتر مربع واقع شده و آب آن شور است. در فصل های پرآبی زمستان و بهار به شکل دریاچه با آب مناسب ظاهر می گردد و در فصل تابستان به صورت چاله ای سفید رنگ به صورت یک کویر نمک در می آید. در حاشیه شرقی این دریاچه دریاچه کوچکتری واقع است که به دریاچه حوض مره شهرت دارد.
● غار وشنوه : در جنوب شهر قم و در جنوب شهر کهک و امتداد راه آسفالت پس از عبور از روستای میم با طی ۲۲ کیلومتر مسیر راه آسفالت به روستای وشنوه می رسیم که بعد از آن به صورت پیاده طی طریق نموده و در ارتفاعات اردهال به یکی از آثار و جاذبه های دیدنی استان قم خواهیم رسید.
● مدرسه فیضیه قم : مشهورترین حوزه علوم دینی جهان اسلام، مدرسه فیضیه قم می باشد که نقش بسیار حساس و مهمی در تحولات حوزه های علمیه و شکل گیری انقلاب اسلامی تاکنون داشته است. این مدرسه در دوره صفویه تجدید بناشد، قدیمی ترین قسمت آن، ایوان جنوبی این مدرسه است که مزین به کاشی کاری های زیبای معرق از دوره صفویه میباشد. حجره های فوقانی (۴۰ حجره) به همت و دستور حضرت آیت الله حائری یزدی بنا شده است.
● مسجد اعظم قم : به علت بزرگی و عظمت این مسجد به آن لقب اعظم داده اند. به سال ۱۳۷۳ هجری قمری به کوشش آیت الله العظمی بروجردی توسط معمار حاذق و مشهور الرزاده بنا شده و آرامگاه آیت الله بروجردی نیز در همین مکان قرار دارد.
● مسجد جامع عتیق قم : مسجد جامع شهر قم در نزدیکی دروازه ری و شمال خیابان طالقانی خیابان آذر واقع شده و بنای اصلی آن در سال ۵۲۹ هجری قمری ساخته شده است. یکی از قدیمی ترین مساجد شهر قم به شمار می آید و کاشی کاری این مسجد در دوره فتحعلیشاه قاجار در سال ۱۲۴۸ هجری قمری انجام گرفته و تغییرات وسیعی نیز از طرف آیت الله فیض و آیت الله العظمی بروجردی صورت گرفته است.
● مسجد صاحب الزمان (جمکران) : این مسجد در ابتدای جاده قم به کاشان و در غرب آن در فاصله ۶ کیلومتری جنوب شهر قم واقع شده است. این مکان مقدس در سال ۳۷۳ هجری قمری به امر حضرت بقيه الله (عج)ساخته شده و از آن زمان تاکنون بارها مورد مرمت و بازسازی قرار گرفته و تجدید بنا شده است. در سه دهه اخیر نیز بر گسترش کمی و کیفی این مسجد اهتمام ویژه ای مبذول شده و طرح گسترش آن هنوز هم ادامه دارد. همه هفته تورهای زیارتی بسیاری از اقصی نقاط ایران به مقصد این مسجد برگزار می گردد.
● منطقه حفاظت شده کویر : حد فاصل دریاچه نمک قم و مناطق جنوبی شهرستان ورامین کویر وسیعی واقع شده که بخش هایی از سه استان قم تهران و سمنان را در بر می گیرد. این محدوده از سال ۱۳۴۳ به عنوان منطقه حفاظت شده اعلام و در سال ۱۳۵۵ نیز به عنوان ذخیره گاه زیستکره انتخاب شده است.
● موزه آستان حضرت معصومه (س) : قدیمی ترین موزه تاریخ اسلامی از سال ۱۳۱۴ شمسی فعالیت خود را در میدان آستان شهر قم با ارائه و نمایش و معرفی آثار جهان اسلام از جمله قرآن های نفیس و ارزشمند خطی با سایر اشیاء مانند سکه، کاشی، سفال و منسوجات و غیره آغاز نموده و مورد بازدید عموم قرار گرفته است. ساختمان کنونی موزه آستانه مقدس حضرت معصومه (س) متعلق به سال ۱۳۶۱ می باشد که تغییراتی وسیع در بنای آن صورت گرفته و مجدداً در سال ۱۳۷۱ نیز تعمیرات و تغییراتی در ارائه فضاهای نمایشی و ویترین ها جهت ارائه هر چه بهتر آثار صورت پذیرفته است.
● آب انبار چهل اخترانف در شهر قم
● آب انبار را هجرد، در روستای راهجرد
● آب انبار کهک، در شهر کهک
● آبشار فردو، در اطراف روستای فردو
● آبشار نوقاهان، در غرب روستای قاهان
● آتشکده برزو، در روستای راهجرد راهگرد)
● آتشکده نویس، در روستای نویس
● آرامگاه پروین اعتصامی، در صحن حضرت معصومه (س)
● آرامگاه علی بن بابویه قمی، در مقابل گورستان شیخان
● آرامگاه و گورستان شیخان
● امامزاده ابو احمد، در شمال شرقی شهر قم
● امامزاده احمد بن محمد حنفیه، در خیابان پانزده خرداد
● امامزاده اسحاق، در روستای میم
● امامزاده جعفر، در روستای گیو
● امامزاده حلیمه خاتون، در روستای لنگرود (لنجرود)
● امامزاده حمزه مقابل میدان کهنه
● امامزاده زینب خاتون، در شهر کهک
● امامزاده سر بخش مقابل چهل اختران
● امامزاده سکینه خاتون، در روستای زالون آباد
● امامزاده سلطان محمود، در نزدیکی روستای صرم
● امامزاده سلیمان، در شمال روستای صرم
● امامزاده شاه احمد قاسم، در روستای و شنوه
● امامزاده شاه احمد قاسم، در میدان معلم
● امامزاده شاه جمال، در میدان خرمشهر
● امامزاده شاهزاده ابراهیم، در خیابان انقلاب
● امامزاده شاهزاده اسماعیل، در روستای بیدگان
● امامزاده شاهزاده زکریا بین میدانک و عیسی آباد
● امامزاده شاه غریب، در ۲ کیلومتری جاده قم به کاشان
● امامزاده عبدالله در روستای فوجرد
● امامزاده علی بن جعفر جنب گلزار شهدا
● امامزاده فاضل، در روستای بیدهند
● امامزاده هادی، در روستای وشنوه
● باغ گنبد سبز جنب گلزار شهدای شهر قم
● بقعه بی بی شریفه خاتون، در روستای نویس
● بقعه خدیجه خاتون، در روستای خدیجه خاتون
● پل تاریخی ورزنه، در روستای ورزنه
● تیمچه بزرگ قم، در محدوده بازار قم
● حمام تاریخی حاج عسگرخان، در شمال راسته بازار قم
● حمام گذر عشقعلی، در خیابان انقلاب
● خانه حاج علی خان زند، در محله چهار مردان
● خانه حاج قلی خان، در محله چهار مردان
● خانه ملاصدرا، در شهر کهک
● خانه یزدان پناه، در باجک قم
● دریاچه نمک، در شرق استان قم
● سد تاریخی کبار در شمال روستای خورآباد
● شش امامزاده سیف آباد در روستای قمرود
● قلعه خورآباد در روستای خورآباد
● قلعه سام آباد، در روستای قمرود
● قلعه سنگی محمدآباد، در حوالی قمرود
● قلعه گبری، در روستای جمکران
● کاروانسرای باقرآباد، در جنوب شرقی دریاچه حوض سلطان
● کاروانسرای پاسنگان، در روستای زنبورک
● کاروانسرای قلعه سنگی کاج حوالی روستای کاج
● کاروانسرای کرمجگان، در روستای کرمجگان
● کاروانسرای منظریه، در روستای منظریه
● مجموعه تاریخی علی آباد، در گردنه علی آباد
● مجموعه تاریخی راسته بازار کهنه و نو، در بافت قدیمی قم
● مجموعه تاریخی چهل اختران، در محله موسویان قم
● محوطه تاریخی قره تپه قمرود
● مسجد امام حسن عسگری (ع)، در خیابان آستانه قم
● مسجد پنجه علی، در محله پنجه علی قم
● مسجد تاریخی صرم، در روستای صرم
● مسجد جامع کهک، در شهر کهک
● مسجد میدان کهنه، در میدان کهنه قم
● مقبره شیخ اباصلت، در کوچه مسجد جامع قم
● منطقه ییلاقی خلجستان، در دستجرد
● منطقه ییلاقی کهک
● موزه تاریخ طبیعی قم، در پارک شهید بنیادی
● میل بابک، در غرب روستای کاج
● میل صفر علی، در غرب روستای کاج
● میل میم، در روستای میم شرق کهک