قهستان یا قوهستان نام ناحیه ای بود در خراسان بزرگ که از جنوب نیشابور تا سیستان را در بر می گرفت و اکنون خراسان جنوبی بخش بزرگی از آن را در بر گرفته است. احتمالاً سابقه آبادی های قهستان به ادوار پیش از اسلام می رسد. در دوره ی فتوحات نخستین مسلمانان، قهستان تحت تسلط هفتالیان بوده است.
قهستان در زمان خلافت عمر به دست عبدالله ابن بدیل خزاعی فتح شد. وی در راه تسخیر کرمان طبس را تسخیر کرد و گویند نمایندگانی از مردم شهر قرارداد صلحی با عمر بستند. در سال ۳۱ هجری قمری، که ابن عامر به تسخیر خراسان پرداخت، هفتالیان مغلوب مسلمانان شدند. در سالهای بعد قهستان مرکز شورش بزرگی شد که رهبری آن با مردی به نام قارن بود، ولی فرماندهان عرب شورش را فرو نشاندند. در سال ۵۱ هجری قمری مجدداً مسلمانان قهستان را از هفتالیان پس گرفتند. از این پس قهستان، از لحاظ اداری، جزئی از خراسان و مخصوصاً از ولایت ابر شهر شد که مرکز آن نیشابور بود. پس از آن قهستان مدتی در تصرف امرای محلی سیستان و از زمان حسن صباح تا تهاجم سپاه هولاکوخان مغول در دست حکام اسماعیلیه بود که در این ناحیه قلعه هایی برای خود ساختند و بسیاری از ویرانه های این قلعه ها هنوز باقی است.خوارزمشاهیان بارها برای قلع و قمع اسماعیلیه به آنجا لشکر کشی کردند. ورود مغولان، هم اسماعیلیه را بر انداخت و هم سبب ویرانی قهستان شد و این ناحیه اهمیت خود را از دست داد. در قرن های بعد ظاهراً این سرزمین به حال هرج و مرج بود. پس از صفویه، قدرت به دست امرای طبس و قائن افتاد.
در دوره افاغنه وضع قهستان آشفته بود، ولی بالاخره در نیمه دوم قرن ۱۳ هجری قمری قاجاریه آن را کاملاً به اطاعت ایران درآوردند. روسای خاندان های حاکم در منطقه، به ویژه خزیمه علم، که از نوادگان دو قبیله عرب علم و خزیمه بودند، وضع خود را به عنوان حاکم و نماینده شاه محفوظ نگاه داشتند، آخرین فرد مقتدر این خاندان محمد ابراهیم علم، معروف به شوکت الملک دوم بود که در دوره قاجار و پهلوی اول تا مدتها حکومت جنوب خراسان و سیستان را به عهده داشت.

استان خراسان جنوبی با وسعتی بالغ بر ۱۵۱ ،۱۹۳ کیلومتر مربع در خاور ایران قرار دارد و بخش از نوار مرز بین ن المللی ایران و افغانستان را تشکیل می دهد. این استان در سال ۱۳۸۳ تأسیس شده و سومین استان از نظر مساحت به شمار می رود. استان خراسان رضوی در شمال استانهای سمنان اصفهان و یزد در باختر، استان کرمان در جنوب باختری و استان سیستان و بلوچستان در جنوب خاوری آن قرار دارند.
ارتفاعات استان خراسان جنوبی از شمال تا جنوب و در جهت شمال باختری - جنوب خاوری در سطح نسبتاً وسیع تا مرز کشور افغانستان و شمال دشت سیستان گسترده شده اند. بلندترین ارتفاعات عبارتند از: کوه نای بند ۳۰۰۹ متر، سیاه کوه ۲۸۵۸ متر، کوه آهنگران ۲۸۳۱ متر، کوه مرغوب ۲۸۱۵ متر، کوه شاه ۲۷۳۲ متر و کوه هاری ۲۷۰۸ متر. بیشتر رودهای جاری در استان فصلی است و مهمترین آنها عبارتند از: رودخانه دهک به طول ۲۵۰ کیلومتر، رود شور (ماهی رود) ۱۳۵ کیلومتر، رودخانه فخر رود ۱۱۰ کیلومتر، رود شور (گاریجگان) ۱۰۰ کیلومتر و رود شور (جاجنگ) ۸۵ کیلومتر.

خراسان جنوبی از نواحی خشک ایران است و به جز مناطق محدودی که آب و هوای معتدلی دارند، در بقیه ی مناطق تابستانها بسیار گرم و زمستانها سرد است. کویر لوت، که بخش بزرگی از این استان را هم در بر گرفته، یکی از خشک ترین و گرم ترین بیابانهای جهان است و آب و هوای استان تا حد زیادی از آن متأثرمی شود.

طبیعت زیبا همراه با ارتفاعات، وجود آثار باستانی و تاریخی، مذهبی و فرهنگی به صورت پراکنده در سطح استان خراسان جنوبی و چشم اندازهای زیبا، کویر، آبشارها، چشمه های آب معدنی، مزارع زعفران، زرشک و غیره موقعیت ممتازی را برای گردشگران و دوستداران طبیعت فراهم نموده است.

با توجه به شرایط محیطی هر استان، از ابزارهای مهم برای شناخت ویژگی های قومی و فرهنگی هر منطقه، صنایع دستی آن سرزمین است. گل دوزی، فرش بافی، جاجیم بافی، گیوه دوزی، نمد مالی، قالیچه بافی، پارچه بافی، سبد بافی، پلاس و سفالگری از دیرباز در این استان به صورت پراکنده ارائه می شود.
سوغات استان عبارتند از : زعفران، زرشک، عناب، بادام، انار، سنجد، آلو، عسل، گردو، کشک، قره قروت، برگه هلو و شیرینی های محلی.

در استان خراسان جنوبی نیز مانند سایر استانهای ایران غذاهای محلی و بومی تهیه و ارائه می گردد که به چندین مورد آن‌ اشاره میشود: آش ابودردا، آبگوشت آلو، تاس کباب، آش اماج، بلغور پلو (قلور پلو)، ساوری، قورمه، آش بلغور (قلور)، اشکنه شنبلیله و اشکنه شیره.