در کاوش هایی که از این ناحیه به خصوص تپه باستانی گنج دره در شهرستان هرسین به عمل آمده آثاری کشف شده که قدمت آنها به حدود ۸۵۰۰ تا ۷۰۰۰ سال قبل از میلاد می رسد. این علائم وجود انسان های عهد حجر در دوران پارینه سنگی و نوسنگی در این ناحیه به خوبی آشکار می سازد.
این منطقه در زمان ساسانیان و نیز پس از ظهور اسلام ایالت ماه نامیده می شد. شاهان ساسانی به خاطر موقعیت مهم و نیز طبیعت زیبای ایالت ماه در آنجا کاخ ها و کوشک های مجلل ساخته بودند.
جغرافیا نویسان اسلامی نام این منطقه را قرمیسین می دانستند و این نام تا قرن چهارم هجری قمری بر آن اطلاق می شد، سپس نام کرمانشاه جای آن را گرفت. پس از فتح حلوان شهری بسیار قدیمی بر ساحل چپ رودخانه حلوان در جنوب سرپل ذهاب که امروزه آثاری از آن به جا نمانده است توسط سپاهیان اسلام قرمیسین بدون مقاومتی به تصرف مسلمانان در آمد و مالیات این منطقه از ولایت جبال ماه به مردم کوفه و بصره تعلق گرفت. مرکز این ناحیه شهر قرمیسین (کرمانشاه) بود که در دوره خلفای عباسی یکی از چهار شهر معتبر ولایت جبال هم سطح ری همدان و اصفهان به شمار می رفت.
در قرن چهارم هجری قمری جزو قلمرو سلسله بنی حسنويه بود که در غرب ایران کردستان و کرمانشاه حکومت می کردند. سپس در حمله مغول این ناحیه به شدت دچار ویرانی شد. در زمان سلاطین صفویه اهمیت فوق العادهای یافت و چندین بار به تصرف نیروهای عثمانی درآمد. در دوره فطرت پس از سقوط دولت صفویه نیروهای عثمانی بر آن تسلط یافتند.
نادرشاه افشار در سال ۱۱۴۲ هجری قمری حسین قلی خان زنگنه را مامور دفع عثمانیان کرد ولی او شکست خورد و نادرشاه خود وارد جنگ شد. او قلعه قدیم کرمانشاه را تخریب کرد و قلعه ای جدید به جای آن بنا نهاد و سپس عثمانیان را از منطقه غرب ایران بیرون راند.
در اولین تقسیمات اداری ایران که در سال ۱۲۸۵ شمسی به تصویب مجلس شورای ملی رسید کشور ایران به چهار ایالت و دوازده ولایت تقسیم شد که کرمانشاه یکی از آن دوازده ولایت به شمار می رفت. در تقسیمات اداری آبان سال ۱۳۱۶، جزئی از استان غرب و در اصلاحیه دی ماه همان سال بخشی از استان پنجم به مرکزیت شهر کرمانشاه شد. در تقسیمات کشوری سال ۱۳۳۵ استان کرمانشاهان دایر شد که استانهای امروزی همدان و ایلام نیز بخشی از آن بود.

استان کرمانشاه با مساحتی بالغ بر ۲۵۰۰۰۹ کیلومتر مربع هفدهمین رتبه مساحتی را به خود اختصاص داده است. این استان از طرف غرب با کشور عراق ۳۳۹ کیلومتر مرز مشترک دارد و از شمال با استان کردستان، از جنوب با استانهای ایلام و لرستان و از طرف شرق با استان همدان همسایه است.
استان کرمانشاه ناحیه ای کوهستانی میباشد که بین جلگه بین النهرین و فلات ایران واقع گردیده است. سلسله جبال زاگرس سراسر آن را با ارتفاعات و قلل متعدد پوشانیده است و مناطق سومار، نفت شهر و قصر شیرین جزء اراضی و سرزمین های نسبتاً مسطح استان کرمانشاه به شمار می رود.
بلندترین ارتفاعات این استان عبارتند از پرو (پررو) ۳۳۵۷ متر، دالاخانی ۳۳۵۰ متر، سوویل ۳۲۲۰ متر، امروله ۳۲۰۳ متر و نخودچال ۳۰۹۷ متر.
به علت وجود ارتفاعات زاگرس در این استان، رودخانه های پر آبی در آن جریان دارند که مهم ترین آنها قره سوه (سرچشمه رود کرخه) می باشد. این رود از ۳۴ کیلومتری جنوب خاوری کرمانشاه سرچشمه گرفته که در این قسمت مرک خوانده می شود و پس از آمیختن با رودخانه گراب به قره سو تغییر نام می دهد و سر راه با رودخانه هایی مانند تنگ کنشت، گاماسیاب، گزور، گنبد رود و گشانی در هم می آمیزند و رودخانه سیمره را تشکیل می دهد.
سیمره همراه رودخانه های چشمه سفید دره، دیالی و جزمان رودخانه کرخه را تشکیل داده و به هور العظیم وارد می گردد، طول این رودخانه که با نام قره سو آغاز و به نام کرخه پایان می گیرد ۷۵۵ کیلومتر است.

با توجه به خصوصیات توپوگرافی منطقه و تنوع آب و هوایی، به طور کلی استان کرمانشاه را از نظر اقلیم میتوان به دو ناحیه گرمسیر و سردسیر تقسیم نمود. ناحیه کوهستانی و مرتفع دارای آب و هوای معتدل کوهستانی است و نواحی پست و کم ارتفاع آن که عمدتاً منطبق بر نوار مرزی با کشور عراق است، دارای آب و هوای گرم و نیمه خشک (گرمسیری) است که شامل مناطق قصرشیرین، گیلان غرب، سرپل ذهاب، تازه آباد، سومار و غیره می شود.

عمده ترین راههای دسترسی به استان کرمانشاه از طریق بزرگراه همدان - کرمانشاه و اسلام آباد غرب و امتداد آن به صورت راه آسفالت درجه یک تا مرز کشور عراق (خسروی) است که شرق و غرب استان را مرتبط می کند. همچنین راه آسفالت درجه یک شمال به جنوب شامل محور سنندج - کرمانشاه و ایلام می باشد.
بزرگراه کرمانشاه - هرسین - نور آباد - خرم آباد هم یکی از محورهای پر تردد این استان به سوی استان های جنوبی کشور به شمار می رود.
شهر کرمانشاه دارای یک فرودگاه بین المللی می باشد که در سال ۱۳۳۴ خورشیدی اولین پرواز از آن به استان های دیگر کشور انجام گرفت. در حال حاضر پروازهای متعددی، روزانه و هفتگی از این فرودگاه به سایر شهرهای داخلی و همچنین کشورهای همجوار عراق (سلیمانیه) و عربستان سعودی (مراسم حج) برگزار می شود.

طبیعت بکر و زیبای جای جای استان کرمانشاه همراه با جاذبه های باستانی و تاریخی که حاکی از قدمت این خطه استT هر رهگذری را به سوی خود جذب می کند.
آثار به جا مانده از دوره های غارنشینی و تمدن های عیلامی و سومری و سلسله های شاهان ماد، هخامنشیان، اشکانیان، ساسانیان، مغولان، ایلخانان، صفویان و قاجاریه در این استان حکایت از غنی بودن تاریخ تمدن در این ناحیه است. وجود یکایک آثار و ابنیه طبیعی و تاریخی به جا مانده، نقش عمده ای در جذب گردشگران داخلی و خارجی ایفا می کند و در طول سال به خصوص فصل بهار و تابستان بیشترین بازدید کنندگان در سطح استان دیده می شود.

هنرهای سنتی و صنایع دستی ایران، هنرهای اصیل مردمی هر خطه هستند و با فرهنگ و آداب مردم منطقه عجین گشته و حاصل آن در نقش و نگار و تار و پود یکایک آثار هر ناحیه یافت میشود که نشان از ذوق و جلوه در کارهای دستی استان است.
عمده ترین هنرهای سنتی و دستی استان عبارتند از: شال بافی، گیوه کشی، موج، جاجیم، قالیبافی، گلیم، چیق بافی (حصیر بافی)، قلمزنی، سبدبافی، دف، تار، تنبور، سراجی، قالیچه، لباس های کردی، لباسهای محلی زنانه و لباسهای محلی مردانه (چوخه)، سوغات این استان عبارت است از: شیرینی کاک، نان خرمایی، روغن کرمانشاهی، نان برنجی، نان شکری، عسل شاهو و رب انار پاوه.

در استان کرمانشاه نیز مانند سایر استانهای ایران غذاهای محلی و بومی تهیه و ارائه می گردد که به چند مورد آن اشاره می شود. دنده کباب کرمانشاهی، آش عباسعلی، خمار آش، ترخینه، چلو خورشت، خلال بادام، پرشت، ذورده، سیب پلو، آبگوشت کرمانشاهی، آبگوشت باغی و همچنین سایر غذاهای ایرانی نیز در و سراسر استان تهیه و سرو می شود.