در کتیبه بیستون نام ایالت کارمانیا یا کرمان به صورت یوتیه آمده است. در دوره ساسانیان فرمانروای کرمان نام «شاه» داشت چنان که بهرام چهارم پیش از جلوس کرمان شاه نامیده می شد. پیش از ظهور اسلام اعراب به این ناحیه مهاجرت کرده بودند. کرسی آن در سلطنت ساسانیان شیرجان شهر سیرجان بود. پس از آن که کرمان به تصرف مسلمانان درآمد بسیاری از مردم آن به سیستان و خراسان یا به کوهها گریختند و همچنان بر دین زردشت باقی ماندند. چون کرمان از مرکز خلافت بسیار دور بود، پناهگاه خوارج شد و مرکز شان بیشتر در جیرفت بود. از سال ۱۰۲ هجری قمری تسلط بنی امیه بر سرزمین کرمان بیشتر شد. در زمان نخستین خلفای عباسی حوادث مهمی در کرمان رخ نداد. در این زمان کرمان در معرض حمله "زطها" قرار گرفت. یعقوب ليث در سال ۲۵۳ هجری قمری ناحیه کرمان را از محمد بن طاهر گرفت حکومت یعقوب و برادرش عمرولیث اثر خوبی در ناحیه کرمان داشت با مرگ وی در سال ۲۸۹ هجری قمری دوباره تسلط عباسیان در آنجا رواج یافت. در سال ۳۱۵ هجری قمری ابو علی ابن الیاس از جانب سامانیان بر کرمان حکومت کرد و با آل بویه در افتاد و در این هنگام کرمان به تصرف آل بویه درآمد و پس از یک دوره هرج و مرج، غزنویان در سال ۳۲۴ هجری قمری بر ناحیه کرمان مسلط شدند.
ارسلان شاه اول از سلسلسه سلاجقه کرمان به سال ۴۹۵ تا ۵۳۷ هجری قمری بر ناحیه فارس تصرف داشت در زمامداری پسر او محمد ابن ارسلانشاه از ۵۳۷ تا ۵۵۰ هجری قمری کرمان رونق یافت. در سال ۵۸۱ هجری قمری ملک دینار از سران غز بر کرمان مسلط شد. در سال ۶۰۰ هجری قمری سعد زنگی، از اتابکان فارس، بر ایالت کرمان تسلط پیدا کرد و در سال ۶۰۷ خوارزمشاهیان بر ناحیه کرمان دست یافتند. در سال ۷۴۱ هجری قمری مبارز الدین محمد از سلسله آل مظفر توانست ناحیه کرمان را تسخیر نماید. آل مظفر تا سال ۷۹۵ هجری قمری که کرمان به دست تیمور گورکانی افتاد بر این ناحیه حکومت می کردند.
شاه اسماعیل اول صفوی ناحیه کرمان را از آخرین امیر آق قویونلو در سال ۹۰۸ هجری گرفت و تا پایان حکومت صفویه ناحیه کرمان در آسایش به سر می برد. گنجعلی خان از معروف ترین سران صفویه بود که در شهر کرمان آثار و ابنیه بسیار بنا نهاد. در سال ۱۱۳۳ هجری قمری محمود افغان در لشکر کشی به اصفهان به ناحیه کرمان تاخت و افغان ها اقدام به غارت و هرج و مرج کردند.
پس از مرگ نادر شاه و طغیان افغان ها در کرمان کریم خان زند توانست ناحیه کرمان را از دست آنان بیرون آورد. لطفعلی خان زند پس از ترک شیراز ناحیه کرمان را تصرف کرد ولی به سبب خیانت اطرافیانش کرمان به دست آقا محمدخان افتاد به گفته ته مورخان او بسیاری از ساکنین این ناحیه را کور کرد و کله منارهایی در آنجا ساخت. در سال ۱۲۵۶ هجری قمری آقاخان اول قیام کرد و در کرمان عصیان نمود ولی نتیجه ای نگرفت.
طبق اولین قانون تقسیمات کشوری که در سال ۱۲۸۵ هجری شمسی تدوین یافته بود، ایران به چهار ایالت تقسیم می شد که کرمان و بلوچستان یکی از آن چهار ایالت به شمار می رفت. همچنین طبق قانون تقسیمات کشوری ۱۳۱۶، ابتدا بخشی از استان جنوب بود، اما در اصلاحیه دیگری در همان سال، جزئی از استان هشتم شد.

استان کرمان با وسعتی معادل ۷۲۶، ۱۸۰ کیلومتر مربع در جنوب خاوری ایران واقع شده و رتبه دوم مساحت را در کشور به خود اختصاص داده است. این استان از خاور با استان سیستان و بلوچستان از شمال با استان خراسان جنوبی و یزد، از باختر با استان یزد و فارس و از جنوب با استان هرمزگان همسایه است.
قسمت وسیعی از استان کرمان را دنباله ارتفاعات و کوههای مرکزی ایران در بر گرفته است و به موازات رشته کوه های زاگرس ادامه می یابد. بلندترین نقطه این استان کوه هزار با ۴۴۶۵ متر ارتفاع می باشد و سایر ارتفاعات مهم آن عبارتند از: لاله زار ۴۳۵۱ متر، پلوار ۴۲۳۳ متر، چوپار ۴۱۳۵ متر و گدار کج اندر کج ۴۱۱۰ متر.
رودخانه های مهمی که در سطح استان کرمان جریان دارند عبارتند از رودخانه هلیل رود که مشهورترین پر آب ترین و طولانی ترین رودخانه استان کرمان به شمار می آید، به طول ۳۸۷ کیلومتر، شور شهداد ۲۸۰ کیلومتر، پشترود (تهرود) ۱۹۰ کیلومتر، تقی آباد (نساء) ۱۷۰ کیلومتر و کبوتر خان ۱۷۰ کیلومتر.

به علت اینکه بخشی از کویر لوت و لوت زنگی احمد در طرف شرق استان کرمان واقع شده بیشترین دمای میانگین روزانه در طول سال را دار است گرم ترین نقطه کره زمین به نام گندم بریان با دمای ۶۷ درجه سانتیگراد نیز در ۸۰ کیلومتری شمال باختری شهداد قرار دارد. از این رو قسمت های شمال و شمال باختری و مرکزی استان دارای آب و هوایی خشک و در نواحی جنوبی استان رطوبت هوا بیشتر است.

ارتباط این استان از طریق شبکه راههای ترانزیت و بزرگراهها از چهار سو با کشورهای همسایه استانهای همجوار بنادر سواحل خلیج فارس و دریای عمان برقرار است. با ایجاد و گسترش شبکه ریلی در سطح استان کرمان در دو دهه گذشته نقشی مهم در حمل و نقل کالا و مسافر از خلیج فارس تا آسیای میانه به عهده داشته است. همچنین پیوستن به راه آهن زاهدان پاکستان بر اهمیت هر چه بیشتر آن افزوده است. به علاوه تبدیل بسیاری از جاده های آسفالته به بزرگراه باعث سهولت تردد مسافران و حمل و نقل در سطح استان کرمان و ارتباط آن با سایر نقاط کشور شده است.
استان کرمان دارای یک فرودگاه بین المللی کرمان و چهار فرودگاه داخلی می باشد. علاوه بر کرمان در شهرهای رفسنجان، سیرجان، بم و جیرفت نیز فرودگاه وجود دارد.

جاذبه های طبیعی فرهنگی و تاریخی استان کرمان توانسته جایگاه ویژه ای به خود اختصاص دهد و گردشگران و سیاحان داخلی و خارجی بسیاری در طول سال از آن دیدن می کنند. کویر لوت کلوت های زیبا و بی نظیر شهداد عارضه های ویژه طبیعی و چشم نواز همراه با آثار تاریخی فراوان مانند ارگ بم، ارگ راین مجموعه های گنجعلی خان و ابراهیم خان و معماری خانه های میمند به دلیل نوع ساخت شگفت انگیز آنها از جمله معروف ترین جاذبه های این استان است.

تهیه و تولید صنایع دستی و انواع سوغات در سطح این استان به خصوص بعضی از شهرهای آن از شهرت خاصی برخوردار است. قالی کرمان بدون تردید مشهورترین و نفیس ترین قالی ایران و جهان است ( نفیسترین نمونه آن در ساختمان سنای آمریکا پهن است). گلیم، جاجیم، خورجین بافی، قالیچه، چادر شب بافی، پته دوزی، حصیر بافی، شالبافی، چاقو و تفنگ سازی راین، باد بزن های دستی، پوشش کوزه، پلاس (سیاه چادر)، کنده کاری مس، معرق کاری و کاشیکاری از جمله دیگر هنرهای دستی کرمان است.
سوغات استان کرمان بیشتر شامل فرش کرمان پسته (بخصوص پسته رفسنجان) زیره قوتو یا قاووت (مخلوط آرد دانه هایی مانند سیاه دانه خرفه قهوه، جو، بذر کتان موردانه و شکر همراه با پسته یا نارگیل و یا نخود) حلوا پسته کلمپه برشتو حنا خرما مضافتی مسقطی و ترمه می باشد.

در استان کرمان غذاهای محلی متنوعی تهیه و طبخ می شود که در اینجابه چند مورد اشاره میشود: حلیم بادمجان، نان پز، نان چرب و چنگ مال، آبگوشت متنجنه، کشک گردو، گندم شیری، آش آماج، آش شلغم، آش شولی، آش جو کرمانی، آش مخلوط، آش کدو، توکی، گندم شیری، کشک گردو، کشک یونجه، کشک کدو، کشک سیب، کله جوش، زیر جوش، قاتق تخمه، قاتق شیر، کور ماست، کاچی، اشکنه و آب بنه (سیراب بنه).